Nowy Sącz gospodarzem gali „Złotej Gwiazdy”. IGF wręczy tu nagrody Gold Star

To jedno z tych wydarzeń, które zwykle ogląda się w relacjach z wielkich stolic kultury - tym razem jednak świat folkloru przyjedzie do Nowego Sącza. W sobotę, 27 czerwca 2026 roku, o godz. 17.00 scena Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ stanie się miejscem uroczystej Gali IGF Gold Star, podczas której wręczone zostaną nagrody Gold Star. W środowisku ludzi kultury od lat funkcjonują one pod przydomkiem „Oskarów folkloru”.

Wśród ośmiu laureatów, których uhonoruje międzynarodowe jury i organizatorzy, znalazł się reprezentant Polski: prof. dr hab. Józef Kąś - dialektolog i leksykograf, uznawany za jeden z najważniejszych autorytetów w dziedzinie kultury regionalnej. Jego nazwisko jest szczególnie bliskie Nowemu Sączowi także z innego powodu: od lat angażuje się w działania związane z ogólnopolskim Kongresem Kultury Regionów organizowanym przez MCK SOKÓŁ.

IGF i „Oskary folkloru” - czym jest Gold Star

Gala IGF Gold Star odbywa się pod auspicjami Światowej Unii Folkloru - IGF. To najstarsza globalna organizacja działająca na rzecz budowania pokojowego porozumienia między narodami, wykorzystująca jako fundament dziedzictwo kulturowe. W praktyce oznacza to wspieranie tych, którzy dokumentują i chronią to, co często bywa kruche i trudne do uchwycenia: język, obyczaj, muzykę, taniec, pamięć wspólnoty czy tradycję przekazywaną z pokolenia na pokolenie.

Gold Star jest wyróżnieniem przyznawanym osobom, które swoją pracą wykraczają poza lokalny wymiar działań, a jednocześnie skutecznie działają na rzecz zachowania regionalnej tożsamości. Tegoroczna gala w Nowym Sączu ma więc wymiar nie tylko świąteczny, ale też symboliczny: pokazuje, że w centrum uwagi świata może znaleźć się praca wykonywana blisko ludzi - w regionach, w małych ojczyznach, w codziennym kontakcie z tradycją.

Polski laureat: prof. dr hab. Józef Kąś

Wybór prof. dr hab. Józefa Kąsia jako polskiego laureata to ważny sygnał dla środowisk zainteresowanych gwarą, dialektami i kulturą ludową. Jego dorobek naukowy łączy akademicką rzetelność z praktycznym znaczeniem dla wspólnot regionalnych - bo język lokalny i gwara nie są wyłącznie pamiątką po dawnych czasach, ale częścią żywej tożsamości. To właśnie dzięki takim badaniom możliwe jest nie tylko opisywanie zjawisk kulturowych, lecz również ich świadome chronienie i przekazywanie dalej.

„Nagrody Gold Star bywają nazywane ‘Oskarami folkloru’, bo trafiają do tych, którzy potrafią chronić język, obyczaj, muzykę, taniec i pamięć wspólnoty - i robią to z pasją oraz autorytetem.”

Światowa Unia Folkloru IGF

Nowy Sącz podczas gali będzie gościł także laureatów oraz delegacje z siedmiu innych zakątków świata. Statuetki Złotej Gwiazdy odbiorą goście m.in. z Litwy, Rumunii, Włoch, Mołdawii, Słowacji, Turcji oraz Ziemi Świętej.

Muzyczny program: Małopolska na scenie MCK SOKÓŁ

Wręczeniu nagród towarzyszyć będzie program artystyczny zapowiadany jako muzyczny hołd dla laureatów. Na scenie zaprezentują się wykonawcy i zespoły, które pokażą różnorodność etnograficzną regionu. Organizatorzy stawiają na przekrój tradycji: od gór po doliny, od pogranicza po serce Sądecczyzny.

• Podhalańskie tradycje zaprezentuje Krzysztof Trebunia-Tutka wraz z dziecięco-młodzieżowym zespołem JUTRZENKA.
• Kulturę Czarnych Górali przybliży zespół DOLINA POPRADU z Piwnicznej.
• Muzykę i tańce Lachów Sądeckich, w tym widowiskowego hajduka, pokażą PIĄTKOWIOKI.
• W łemkowskie brzmienia wprowadzi kapela POGRANICZE z Tylicza.
• Gościnnie wystąpi także słowacki zespół PULS z Preszowa.

Taki układ programu nie jest przypadkowy. Małopolska od lat buduje swoją rozpoznawalność jako region, w którym tradycja pozostaje w ruchu - żyje w muzyce, tańcu, stroju, rękodziele i języku, a nie wyłącznie w muzealnej gablocie.

Wejściówki i wizyty studyjne: nie tylko wieczór gali

Dla mieszkańców kluczowa jest informacja praktyczna: bezpłatne wejściówki będzie można odebrać od 22 czerwca w kasie MCK SOKÓŁ. Organizatorzy spodziewają się dużego zainteresowania, bo możliwość uczestnictwa w wydarzeniu tej rangi nie trafia się w Nowym Sączu często.

Wizyta zagranicznych gości w Małopolsce nie zakończy się wraz z finałowym koncertem. Delegacje z siedmiu państw wezmą udział w trzydniowych wizytach studyjnych, podczas których będą poznawać miejsca kluczowe dla kultywowania niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu - tam, gdzie tradycja działa w praktyce: w obrzędach, lokalnych zespołach, pracy rękodzielników, w codziennym użyciu gwary, w spotkaniach społeczności.

Organizatorzy podkreślają też transgraniczny wymiar przedsięwzięcia. Delegacje odwiedzą partnerski region Małopolski - Kraj Preszowski na Słowacji. W Karpatach kultura od dawna rozwija się ponad administracyjnymi granicami, a spotkania takie jak IGF Gold Star przypominają, że wspólny język tradycji bywa skutecznym narzędziem dialogu. 27 czerwca jego najgłośniejszym miejscem ma być Nowy Sącz.