Dzień Ojca: bilans zdrowia za darmo. Małopolski NFZ zachęca, bo panowie wciąż się badają rzadziej

Kwiatek, czekoladki, skarpetki – Dzień Ojca zwykle ma swój sprawdzony scenariusz. Tymczasem jutro, 23 czerwca, może stać się pretekstem do zupełnie innej rozmowy: o zdrowiu, które mężczyźni często spychają na dalszy plan. Małopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przypomina, że dorośli mogą skorzystać z bezpłatnego bilansu w programie profilaktycznym „Moje Zdrowie”.

To propozycja dla wszystkich, którzy – z braku czasu, z przyzwyczajenia albo z przekonania, że „skoro nic nie boli, to nie ma tematu” – odkładają wizytę u lekarza. Liczby pokazują jednak, że w profilaktyce wciąż jest wyraźna różnica między kobietami a mężczyznami.

Małopolanie w programie „Moje Zdrowie”. Mężczyzn wciąż mniej

Z danych Centrum e-Zdrowia wynika, że od startu programu „Moje Zdrowie” w Małopolsce kwestionariusz wypełniło łącznie 355 tys. osób. W tej grupie znalazło się 136 tys. mężczyzn oraz 219 tys. kobiet. To oznacza, że panowie stanowią 38,1 proc. wszystkich mieszkańców województwa, którzy zgłosili się do programu.

Małopolski NFZ nie ukrywa, że taki rozkład zgłoszeń to sygnał ostrzegawczy. Profilaktyka częściej „wygrywa” w kobiecym kalendarzu, a mężczyźni – jak pokazuje praktyka gabinetów – nierzadko pojawiają się dopiero wtedy, gdy objawy są już wyraźne i trudno je zignorować.

„Stereotyp silnego mężczyzny, który się lekarzowi nie skarży, niestety ciągle jeszcze pokutuje. Wielu panów przychodnie omija szerokim łukiem i po pomoc medyczną zgłasza się dopiero, kiedy objawów nie sposób już ignorować, choroba jest zaawansowana, a leczenie dużo trudniejsze. Dzień Ojca to świetny moment, by zachęcić wszystkich bliskich mężczyzn, by zatroszczyli się o swoje zdrowie i wykonali bilans zdrowia. Dzięki programowi profilaktycznemu Moje Zdrowie to bardzo proste”

Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie

W tle są twarde dane o zdrowiu mężczyzn. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego przeciętny Polak umiera o siedem lat szybciej niż przeciętna Polka. Wśród chorób najczęściej diagnozowanych u mężczyzn i jednocześnie najczęściej przyczyniających się do zgonów wymienia się choroby kardiologiczne oraz nowotwory.

Powiat gorlicki w ścisłej czołówce Małopolski

Na mapie Małopolski są miejsca, gdzie panowie częściej decydują się na wypełnienie ankiety i wykonanie badań. Najwyższy odsetek zgłoszeń odnotowano w powiecie miechowskim – ankietę wypełniło tam 15,2 proc. mężczyzn. Tuż za nim jest powiat gorlicki z wynikiem 14,6 proc., a następnie powiat tarnowski – 14 proc..

To ważny regionalny akcent: powiat gorlicki znalazł się w ścisłej czołówce województwa pod względem zainteresowania mężczyzn bilansem zdrowia. Na drugim końcu zestawienia jest powiat olkuski, gdzie ankietę wypełniło 6,8 proc. panów.

W skali całego województwa sytuacja jest jednak umiarkowana: średnio do programu zgłosił się dotychczas co dziesiąty mężczyzna.

Kto bada się najczęściej, a kto odkłada profilaktykę?

Wiek uczestników pokazuje wyraźne różnice między płciami. Wśród mężczyzn najwyższy odsetek zgłoszeń odnotowano w grupie 70–79 lat. Najmniej chętnie do programu przystępują natomiast najmłodsi panowie – przed 30. rokiem życia.

U kobiet jest odwrotnie: w Małopolsce najczęściej zgłaszają się do programu najmłodsze uczestniczki w wieku 20–29 lat. To pokazuje, że młodzi mężczyźni profilaktykę często zostawiają „na później”, choć to właśnie wczesne sprawdzenie podstawowych parametrów daje największe szanse na wychwycenie problemów zdrowotnych zanim rozwiną się na dobre.

Na czym polega „Moje Zdrowie” i kto może skorzystać?

„Moje Zdrowie” to program profilaktyczny Ministerstwa Zdrowia, który wystartował w maju ubiegłego roku. Jest bezpłatny i finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Bilans zdrowia osoby dorosłej obejmuje diagnostykę m.in. w kierunku chorób układu krążenia, cukrzycy i nowotworów.

Z programu może skorzystać każdy ubezpieczony po 20. roku życia. Częstotliwość bilansu zależy od wieku:

• osoby w wieku 20–49 lat mogą wykonać bilans raz na 5 lat,
• osoby starsze mogą wykonać bilans raz na 3 lata,
• zakres badań jest dobierany indywidualnie na podstawie ankiety, wieku, płci i czynników ryzyka.

Jak zgłosić tatę (albo siebie) na bezpłatne badania?

Procedura jest pomyślana tak, by nie zniechęcać formalnościami: zaczyna się od krótkiej ankiety, a dopiero potem przychodnia dobiera pakiet badań i wystawia skierowanie.

1. Wypełnij ankietę: przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mojeIKP albo bezpośrednio w swojej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej.
2. Poczekaj na przygotowanie skierowania przez placówkę POZ – na podstawie odpowiedzi zostanie dobrany zestaw badań i wskazane miejsce ich wykonania.
3. Zrób badania i umów wizytę podsumowującą, podczas której omawiane są wyniki.

Podstawowy pakiet diagnostyczny obejmuje m.in. morfologię krwi, badanie ogólne moczu i lipidogram. W zależności od sytuacji pacjent może otrzymać również dodatkowe badania, m.in. próby wątrobowe czy pomiar PSA, pomocny w wykrywaniu schorzeń prostaty.

Wynik to dopiero początek. Po bilansie powstaje plan zdrowotny

W programie ważne jest nie tylko wykonanie badań, ale też omówienie rezultatów podczas wizyty podsumowującej. Uczestnik otrzymuje indywidualny plan zdrowotny – z zaleceniami dotyczącymi m.in. odżywiania, aktywności fizycznej oraz dalszych badań profilaktycznych.

Dzień Ojca może więc stać się okazją do prostego gestu: zamiast kolejnego symbolicznego prezentu – towarzyszenie w pierwszym kroku, czyli wypełnieniu ankiety. Bez straszenia i bez pretensji. Za to z troską, która w zdrowiu często ma realną, mierzalną wartość.