Polska kupi trzy okręty podwodne. W Gdyni domknięto program Orka

Decyzja zapadła w czasie konsultacji międzyrządowych w Gdyni

W Gdyni, uznawanej za centrum polskiej Marynarki Wojennej, odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe. To właśnie tam przedstawiciele obu państw domknęli kolejny etap współpracy, który ma znaczenie nie tylko wojskowe, ale też polityczne i przemysłowe. Najważniejszym efektem spotkania było podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Chodzi o realizację programu Orka, który przez lata pozostawał jednym z najbardziej oczekiwanych, ale też najdłużej nierozstrzygniętych projektów modernizacyjnych w polskich siłach zbrojnych.

Decyzję podjęto w trybie międzyrządowym, podczas oficjalnych konsultacji Polski i Szwecji. W spotkaniu uczestniczyli nie tylko szefowie rządów, ale również ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury. Podpisano kilka dokumentów, jednak to kontrakt dotyczący programu Orka został wskazany jako najważniejszy. Według strony polskiej jest to największa umowa w historii polskiej Marynarki Wojennej.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, premier

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, premier

Program Orka był przygotowywany i dyskutowany od dekad, ale przez długi czas nie doczekał się finału. Teraz, po 30 latach, projekt przeszedł z fazy zapowiedzi do konkretnego kontraktu. Dla Marynarki Wojennej oznacza to rozpoczęcie jednego z najważniejszych procesów modernizacyjnych od lat. Dla państwa to także sygnał, że priorytetem staje się wzmacnianie zdolności obronnych na Bałtyku w ścisłej współpracy z sojusznikami.

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej

• Polska kupi 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Kontrakt podpisano w Gdyni podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych.
• Program Orka czekał na rozstrzygnięcie przez 30 lat.
• Wartość całego przedsięwzięcia szwedzki premier określił na 50 miliardów koron szwedzkich.
• Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Największy kontrakt dla marynarki i początek szerszej współpracy

Zakup trzech jednostek A26 to nie tylko jednorazowa transakcja zbrojeniowa. Z przekazanych informacji wynika, że oba rządy traktują program Orka jako początek długofalowej współpracy przemysłowej. Oznacza to, że znaczenie umowy wykracza poza samą dostawę okrętów. W tle są również kwestie technologii, zdolności produkcyjnych i budowania mocniejszego zaplecza dla polskiego przemysłu obronnego.

Premier Szwecji Ulf Kristersson podkreślił, że chodzi o projekt o bardzo dużej skali. Wskazał przy tym konkretną wartość całego przedsięwzięcia i zaznaczył, że przejęcie przez Polskę trzech szwedzkich okrętów podwodnych to moment historyczny. Po stronie polskiej wybrzmiało z kolei, że współpraca nie ma kończyć się na tym kontrakcie. Rząd zapowiada, że Orka ma być jednym z etapów, a nie ostatnim rozdziałem wspólnych działań z partnerem ze Szwecji.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, premier

Ważnym elementem porozumienia jest zasada partnerstwa w obie strony. Polska pozyskuje okręty podwodne, a Szwecja ma otrzymać okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Taki układ ma pokazywać, że relacja nie opiera się wyłącznie na prostym modelu kupujący-sprzedający. Oba państwa przedstawiają tę współpracę jako równorzędną i korzystną dla własnych sektorów zbrojeniowych.

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, premier

Rozwój krajowego przemysłu obronnego pozostaje jednym z priorytetów rządu. W tym kontekście współpraca ze Szwecją ma być kolejnym impulsem do wzmacniania polskich zdolności produkcyjnych i technologicznych. To ważne nie tylko z punktu widzenia wojska, ale również gospodarki, ponieważ duże programy zbrojeniowe zwykle uruchamiają długie łańcuchy dostaw, szkolenia, serwis i współpracę techniczną na wiele lat.

Bałtyk, NATO i nowa architektura bezpieczeństwa

Spotkanie w Gdyni miało szerszy wymiar niż sam kontrakt wojskowy. Polska i Szwecja potwierdziły, że chcą wspólnie budować bezpieczeństwo regionu Morza Bałtyckiego. Oba państwa deklarują zgodność w ocenie zagrożeń dla Europy i podkreślają, że Bałtyk powinien pozostać obszarem pokoju i stabilności. W tym kontekście padły też odniesienia do rosyjskiej floty cieni, prowokacji oraz zagrożeń militarnych, które wpływają na bezpieczeństwo państw regionu.

Wyrazem tego kierunku ma być ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ma on opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. Dla Polski oznacza to wzmacnianie bezpieczeństwa północnej flanki i większe powiązanie działań wojskowych z szerszą strategią regionalną. Dla mieszkańców kraju, także z dala od wybrzeża, to sygnał, że decyzje dotyczące Marynarki Wojennej są elementem większego planu zabezpieczania szlaków, infrastruktury i otoczenia geopolitycznego.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, premier

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej

Znaczenie ma także szersze tło polityczne. Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. Wejście Szwecji do NATO dodatkowo wzmocniło znaczenie tej współpracy, bo oba kraje są dziś nie tylko sąsiadami nad Bałtykiem i partnerami w Unii Europejskiej, ale również sojusznikami w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego. To przekłada się na nowe możliwości wspólnego planowania bezpieczeństwa i modernizacji wojskowej.

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji

Polska i Szwecja pozostają też zgodne w sprawie dalszego wspierania Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Wspólne stanowisko dotyczące bezpieczeństwa Europy i Bałtyku zostało wyraźnie potwierdzone podczas gdyńskich rozmów. Finalizacja programu Orka staje się więc nie tylko zakupem uzbrojenia, ale również elementem szerszego układu strategicznego, w którym wzajemne zaufanie, wspólne interesy i współpraca wojskowa mają przekładać się na bezpieczeństwo całego regionu.